Dán phim hay thay kính hộp phụ thuộc vào thứ làm nhà bạn nóng: nếu là nắng rọi trực tiếp, kính hộp trong thường không giải quyết được, còn phim, kính hộp có lớp phủ phù hợp hoặc che ngoài thì có. Phim gần như không cách nhiệt, kính hộp thì có. Nhà đã có kính hộp mà muốn bớt nóng, dán phim mặt trong chủ yếu chỉ giảm chói.
Hình dung hai căn nhà cạnh nhau. Căn đầu đổ tiền thay cả hệ cửa sang kính hộp trong để chống nóng, mùa hè đầu tiên vẫn thấy sàn nóng lúc ba giờ chiều. Căn sau dán phim tối với chi phí thấp hơn, đỡ chói ngay, nhưng phòng tối đi và chủ nhà bắt đầu lo về mép kính. Không ai sai hoàn toàn. Cả hai đều mua lời giải cho một câu hỏi chưa được đặt rõ.
Hai kiểu nhiệt đi qua cửa kính
Nhiệt qua cửa kính có hai đường, và phần lớn nhầm lẫn bắt đầu từ việc gộp chúng làm một.
Đường thứ nhất là nắng: năng lượng mặt trời đi xuyên qua kính, chạm sàn, ghế, tường rồi biến thành nhiệt trong phòng. Chỉ số đo đường này là SHGC, hệ số thu nhiệt mặt trời, càng thấp càng ít nắng vào. Đường thứ hai là truyền nhiệt do chênh lệch nhiệt độ trong và ngoài, kể cả khi không có nắng. Chỉ số đo đường này là U, càng thấp càng cách nhiệt tốt.
Lớp không khí kẹp giữa hai tấm kính xử lý đường thứ hai. Nó không tự chặn nắng. Vì thế có thể tóm một ý: kính hộp là áo khoác, phim là cái ô. Trưa nắng gắt, bạn cần ô trước đã.
Số liệu nói gì về kính hộp?
Hướng dẫn chọn cửa do Bộ Năng lượng Mỹ tài trợ có một bảng thuộc tính cửa điển hình. Chúng tôi lấy bốn dòng khung kim loại, gần với cửa nhôm hay gặp. Đây là số của bộ cửa mẫu ở Mỹ, tính cả khung, U theo đơn vị Mỹ, không phải số đo cửa nhà bạn.
| Loại kính, khung kim loại | U | SHGC | VT |
|---|---|---|---|
| Kính đơn trong | 1,29 | 0,73 | 0,69 |
| Kính hộp trong | 0,83 | 0,65 | 0,63 |
| Kính hộp màu | 0,83 | 0,54 | 0,47 |
| Kính hộp Low-E, SHGC thấp | 0,63 | 0,26 | 0,49 |
VT là độ truyền sáng nhìn thấy, cao thì sáng.
Tính nhanh từ bảng, phần này là phép tính của chúng tôi. Đổi kính đơn sang kính hộp trong, U giảm khoảng 36%, trong khi SHGC chỉ giảm khoảng 11%. Đổi sang kính hộp Low-E loại ít nhận nhiệt mặt trời, SHGC giảm khoảng 64%, đổi lại VT giảm khoảng 29%.
Nghĩa là tấm kính thứ hai làm rất ít cho chuyện nắng. Lớp phủ mới là thứ làm việc đó. Tài liệu trên cũng ghi nhận U thấp quan trọng nhất ở vùng khí hậu cần sưởi, dù vùng nóng vẫn có lợi. Chiến lược được khuyên cho khí hậu nóng là quản lý che nắng tốt, kết hợp cửa có SHGC thấp.
Nhận định của chúng tôi, suy ra từ bảng này: ở khí hậu nắng nóng như phần lớn Việt Nam, khi so báo giá kính hộp, hãy hỏi SHGC trước U. Một báo giá chỉ ghi "kính hộp cách nhiệt" mà không có lớp phủ nào có thể đang bán cho bạn cột số ít liên quan tới căn phòng nóng lúc ba giờ chiều.
Dán phim làm được gì, không làm được gì?
Efficient Windows Collaborative mô tả phim kiểm soát nắng giảm nhiệt mặt trời bằng phản xạ và hấp thụ, hợp với khí hậu cần làm mát, nhưng không mang lại lợi ích cách nhiệt đáng kể. Nó cũng chặn phần lớn tia UV.
Với kính đơn, phim là một đường ngắn tới mục tiêu giảm nắng: không phá dỡ, làm trong ngày, không đụng tới khung. Cái giá là đánh đổi về ánh sáng tuỳ loại phim, tuổi thọ của lớp phim, và rủi ro ứng suất nhiệt trên kính ủ. Chọn phim nào thì xem cùng bài tổng về thông số.
Với kính hộp thì khác. Bản tin kỹ thuật của một hãng kính quốc tế ghi phim kiểm soát nắng dán ở mặt trong phòng chỉ giảm chói, giảm rất ít nhiệt mặt trời đi vào. Có thể hình dung lý do: phim giữ nhiệt ở tấm phía trong, sau lớp khí, nên lượng nhiệt đó vẫn hướng về phòng. Bản tin còn nêu rủi ro vỡ tấm trong nếu là kính ủ, và rủi ro hỏng keo mép. Trên bề mặt Low-E hướng vào phòng, phim không bao giờ được dán, vì nó làm mất tác dụng của lớp phủ.
Vậy nên kết hợp phim với kính hộp không phải cộng hai lợi ích. Trong nhiều trường hợp, bạn chỉ nhận thêm phần giảm chói, kèm thêm một việc phải kiểm tra.
So nhanh năm phương án
Mỗi phương án giải quyết một phần khác nhau của bài toán.
| Phương án | Giảm nắng | Giảm truyền nhiệt | Giảm chói | Đánh đổi |
|---|---|---|---|---|
| Phim, trên kính đơn | Khá đến tốt | Rất ít | Tốt | Rủi ro trên kính ủ |
| Thay kính hộp trong | Ít | Tốt | Ít | Tốn, cửa nặng hơn |
| Thay hộp Low-E SHGC thấp | Tốt | Tốt | Khá | Tốn, phòng tối hơn chút |
| Rèm trong nhà | Vừa, nếu kéo | Ít | Tốt | Mất sáng, mất tầm nhìn |
| Mái che, lam ngoài | Tốt | Không | Tốt | Đổi mặt tiền, cần sự đồng ý |
Bảng trên là đánh giá tương đối, tổng hợp từ các tài liệu nêu trong bài. Sản phẩm cụ thể sẽ khác, và bảng không xếp hạng thương hiệu nào.
Cột giảm chói của mái che phụ thuộc thiết kế. Rèm trong nhà cần nói thêm: hướng dẫn cho vùng khí hậu nóng chỉ ra điểm yếu là năng lượng một khi đã vào phòng thì phần lớn lượng rèm hấp thụ ở lại, và rèm phải được kéo đúng lúc mới có tác dụng. Cùng tài liệu đó khẳng định nơi tốt để che cửa là phía ngoài, trước khi nắng chạm kính.
Dán phim hay thay kính hộp, tuỳ nhà bạn ở trường hợp nào?
Kính đơn còn tốt, cửa kín, vấn đề là nắng và chói. Bắt đầu từ che ngoài nếu làm được. Không được thì dán phim, sau khi xác định loại kính. Thay cả hệ cửa chỉ để chống nắng thường là mua nhiều hơn mức cần.
Đang sửa nhà, thay cửa, hoặc khung đã hỏng. Đây là lúc nên cân nhắc kính hộp, và nên chọn loại có lớp phủ phù hợp, vì phần chênh lệch nhỏ đi nhiều khi đằng nào cũng phải thay. Yêu cầu nhà cung cấp ghi SHGC, VT cho cả cửa hoặc nói rõ số giữa kính, vì hai số này khác nhau.
Phòng lạnh chạy điều hoà nhiều giờ, phòng tiếp giáp ngoài trời. Truyền nhiệt do chênh lệch có trọng lượng hơn, nên kính hộp có lý do tồn tại, kể cả không có nắng trực tiếp. Tuy vậy, đừng kỳ vọng một lớp kính đổi hoá đơn: chúng tôi không nêu con số tiết kiệm, vì kết quả phụ thuộc từng nhà.
Nhà đã có kính hộp mà vẫn nóng. Đầu tiên hãy tìm hiểu đó là kính hộp trong hay có lớp phủ. Nếu là kính trong và nóng do nắng, phim dán mặt trong không phải lời giải cho nhiệt. Che ngoài, hoặc thay riêng các ô hứng nắng sang kính có lớp phủ, sẽ đúng đường hơn. Nếu mục tiêu chỉ là bớt chói thì phim mặt trong có thể hợp lý, sau khi nhà cung cấp kính và nhà sản xuất phim cùng xác nhận.
Căn hộ không được đổi mặt ngoài. Mái che và thay kính thường vướng quy định chung, hãy hỏi ban quản lý và kiểm tra quy định hiện hành. Phim dán mặt trong, loại ít phản gương, thường là phương án còn lại, với lưu ý về kính như trên.
Những ô cửa hướng Tây đáng ưu tiên nhất, vì nắng chiều xiên thấp khó che bằng mái hiên. Tình huống cụ thể đã phân tích ở bài phim cách nhiệt nhà kính hướng Tây.
Có cần chọn một trong hai không?
Không nhất thiết làm cả nhà cùng một cách. Đây là cách nghĩ thực dụng hơn: mỗi mặt nhà một đáp án. Mặt Tây có thể cần lam hoặc kính phủ, mặt ít nắng trực tiếp có thể chưa cần gì, phòng ngủ chỉ nắng sáng thì rèm có thể đủ. Chi tiền tập trung vào ô cửa bị nắng trực tiếp, trong giờ phòng có người, sẽ thực tế hơn phủ đều một giải pháp lên cả nhà.
Một bài kiểm tra rẻ: chiều nắng gắt, căng tạm tấm vải hoặc lưới ở ngoài ô cửa nóng nhất trong vài ngày. Nếu phòng dễ chịu hẳn, vấn đề của bạn là nắng trực tiếp. Nếu gần như không đổi, hãy nhìn tới mái, tường và cách thông gió trước khi đổ tiền vào kính.
Một việc nên làm trước
Liệt kê từng ô cửa, hướng nào, nắng vào giờ nào, kính loại gì. Danh sách đó đáng giá hơn báo giá đầu tiên. Xem cách tiếp cận ở trang phim kiến trúc, rồi gửi danh sách qua trang liên hệ nếu muốn VEGO WINDOWFILM góp ý ô nào nên dán, ô nào nên để yên.
